بررسی ارزش غذایی سیست های پوسته زدایی شده فرآوری شده

 از سیستهای با قابلیت تخم گشایی اندک آرتمیای دریاچه ارومیه

بعنوان فرآورده ای مغذی در صنعت تولیدات غذای آبزیان

 

ارائه شده در نخستین همایش ملی فرآوری و بهداشت

فرآورده های شیلاتی ۲۶-۲۷ بهمن ۱۳۸۹(بندر انزلی)

استفاده ازآرتمیا بعنوان غذای زنده در تکثیر و پرورش آبزیان از سال 1930 در دنیا بسرعت گسترش یافته است بطوریکه در حال حاضر موفقیت در تکثیر برخی از آبزیان از جمله: میگو ، ماهیان خاویاری و برخی از ماهیان دریایی، وابسته به ناپلیوس های تولید شده ازسیستهای آرتمیا می باشد. دریاچه بزرگ نمک در آمریکا، دریاچه ارومیه در ایران، دریاچه ماکائو در برزیل و دریاچه های موجود در چین و ترکمنستان از بزرگترین ذخایر سیست آرتمیا در جهان به شمار می روند. در دریاچه ارومیه سیستهایی تولید شده اند که از نظر درصد تخم گشایی و تولید ناپلیوس آرتمیا، از ارزش بسیار اندکی برخوردار بوده اند بطوریکه عملا برای تولید ناپلیوس مورد استفاده قرار نمی گیرند. هدف از ارائه این مقاله بررسی فرآوری و ارزش غذایی سیستهای با درصد تخم گشایی اندک آرتمیا بصورت سیست های پوسته زدایی شده و خشک و توصیه برای استفاده آنها در تغذیه آبزیان می باشد. بدین منظور چندین دسته از سیستهای آرتمیای صید شده از دریاچه ارومیه مورد آزمایش تعیین درصد تخم گشایی قرار گرفت و سیست های آرتمیای دارای درص تفریخ کمتر (کمتر از 30% تخم گشایی) انتخاب شدند . این نوع سیست ها دارا جنین بوده ولی بدلایل بیولوژیکی قادر به تبدیل شدن به ناپلیوس و بیرون آمدن از سیست نمی باشند. این سیست ها با استفاده از روش تلفیقی الف) روش پوسته زدایی سیست های آرتمیای ارائه شده توسط Lavens, et al. 1996 و ب) تجربه نگارنده در فرآوری سیست های غیر قابل تخم گشایی آرتمیای دریاچه ارومیه پوسته زدایی و خشک شدند. این فرآورده مورد آنالیز اسیدهای چرب قرار گرفت. درصد اسیدهای چرب این فرآورده با سیست آرتمیای تازه با درصد تخم گشایی حدود 76.8  مقایسه گردید. نتایج نشان می دهد که بجز اسید چرب EPA, C14:1n5 و C20:3n3  بیشتر اسیدهای چرب از جمله اسید چرب DHA بطور معنی داری در سیستهای پوسته زدایی شده آرتمیا نسبت به سیستهای آرتمیای با در صد تخم گشایی بالا از درصد بالایی برخوردار می باشد لذا اگر چنانچه زنده بودن غذای مصرفی مد نظر نباشد می توان این محصول را در تکثیر و پرورش انواع آبزیان بعنوان غذای با ارزش مصرف نمود، حتی این فرآورده می تواند غذای جایگزین برای ناپلیوس آرتمیا باشد اگرچه این موضوع نیاز به تحقیق و بررسی جداگانه ای دارد.